• NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO

Năm điều cần biết về năng lượng hydro

13:34 | 18/04/2022

 - Mặc dù nhiệt điện và điện hạt nhân vẫn là những nguồn năng lượng chính quan trọng, có thể thấy năng lượng tái tạo đang ngày càng được coi trọng. Hầu hết chúng ta đã quen với tiềm năng của thuỷ điện, điện mặt trời và điện gió. Dù vậy, vẫn cần thêm vào danh sách một nguồn năng lượng khác, ngày càng thu hút sự chú ý và có thể sẽ trở thành nguồn năng lượng linh hoạt nhất trong tương lai: Đó là năng lượng hydro.

Hydrogen - Ứng viên sáng giá cho quá trình chuyển đổi năng lượng sạch

Năng lượng hydro: Cơ hội cho mục tiêu phát triển bền vững PVN trong tương lai

Trong bối cảnh các quốc gia và doanh nghiệp trên khắp thế giới nỗ lực giảm thiểu lượng khí thải CO₂, Toshiba cũng đang thúc đẩy cải tiến trên toàn mảng kinh doanh năng lượng của tập đoàn, gồm cả việc sử dụng hydro như một nguồn năng lượng sạch. Trong tài liệu này, chúng tôi sẽ điểm lại một số kiến thức cơ bản về hydro, bao gồm định nghĩa và cách tạo ra điện năng, cũng như những nỗ lực của Toshiba trong việc thúc đẩy nguồn năng lượng sạch và xanh này.

1. Hydro có thể được sử dụng để tạo ra điện năng:

Hydro là nguyên tố nhẹ và phong phú nhất trong vũ trụ. Nói chung, hydro thường dùng để chỉ các phân tử H₂. Trên Trái đất, hydro phân tử nguyên chất khá hiếm, nhưng chúng ở khắp xung quanh ta dưới dạng hợp chất, dễ thấy nhất là nước (H₂O). Sản xuất hydro thực ra khá đơn giản. Các bạn có nhớ hiện tượng điện phân của nước trong môn hoá học không? Đó là cách tạo ra hydro, sử dụng điện để phân tách các phân tử H₂O thành hydro và oxy.

Tạo ra điện từ hydro cũng đơn giản không kém, đó là phản ứng đảo ngược của điện phân nước. Hay nói cách khác, điện năng và nước nóng đều có thể được tạo ra qua phản ứng hoá học giữa hydro và oxy.

Sau khi tạo ra, hydro cũng có thể được lưu trữ và sử dụng để sản xuất điện khi cần. Điều này được thực hiện thông qua một pin nhiên liệu, tạo ra điện năng bằng cách kích hoạt phản ứng hoá học giữa hydro và oxy.

2. Hydro rất sạch sẽ và cực kỳ linh hoạt:

Điều tuyệt vời khi sản xuất điện từ hydro là hoàn toàn không phát sinh khí thải CO₂, đây là một quy trình sạch sẽ và thân thiện với môi trường. Hydro cũng có thể được sản xuất từ nhiên liệu hoá thạch, nhất là khí thiên nhiên được chuyển hoá, và nhiều loại phương tiên giao thông sử dụng pin nhiên liệu (FCV) ngày nay cũng được cấp điện theo phương pháp này. Tuy vậy, nếu hydro được sản xuất thuần tuý từ năng lượng tái tạo như điện gió, thuỷ điện và điện mặt trời, chúng ta sẽ có một quy trình hoàn toàn không phát thải CO₂ từ khâu sản xuất hydro đến khâu phát điện.

Không chỉ có vậy, hydro cũng vô cùng linh hoạt, có thể sử dụng để cấp điện cho mọi thứ từ tàu bè đến phi thuyền, cũng như cao ốc văn phòng, trung tâm giao thông, xe bus và xe hơi. Và bởi vì hydro có thể được lưu trữ, nó cũng sẽ được vận chuyển đến những địa điểm cần thiết.

3. Toshiba hiện đang phát triển các công nghệ then chốt cho nền kinh tế hydro:

Mọi lộ trình hướng đến một xã hội giảm khí thải carbon đều công nhận tầm quan trọng của năng lượng hydro. Bấy lâu nay, Toshiba đã và đang cống hiến nguồn lực cho việc phát triển các công nghệ cũng như hệ thống thiết yếu, và hiện nay hệ thống hiện đại nhất của tập đoàn mang tên H₂One.

H₂One tích hợp mọi yếu tố cần thiết để hiện thực hoá một hệ thống cung cấp năng lượng tự vận hành trên nền tảng hydro: Một hệ thống năng lượng mặt trời để phát điện; một ắc quy tĩnh để lưu điện; một đơn vị điện phân; một bồn chứa hydro; và một cụm pin nhiên liệu. Đó chính là đỉnh cao của giải pháp năng lượng sạch hiện hành.

Hệ thống này cũng có nhiều lợi ích khác. Như đã đề cập, năng lượng tái tạo ngày càng quan trọng, nhưng sản lượng biến thiên phụ thuộc vào thời điểm trong ngày, thời tiết, và thậm chí khí hậu từng mùa. Hydro sẽ chấm dứt những yếu tố bất định đó. Cũng như bình điện ắc quy, hydro có thể được lưu trữ và bù đắp cho sự thiếu ổn định nguồn cung từ năng lượng tái tạo. Và khác với bình ắc quy, hydro không bị thoái hoá theo thời gian, lưu trữ bao lâu cũng được cho đến khi cần sử dụng.

Nhằm tìm ra phương thức tốt nhất để xúc tiến chuyển đổi sang nền kinh tế hydro, các kỹ sư và nhà phát triển sản phẩm của Toshiba làm việc trong dự án H₂One đã nghiên cứu kỹ lưỡng sự phát triển của các nguồn năng lượng tái tạo và cách chúng mở đường cho công nghệ phát điện đa dạng hơn. Họ nhận ra rằng H₂One có thể giúp sản xuất điện đáp ứng được nhu cầu tiêu thụ của địa phương, và đạt được khả năng tự cung tự cấp.

Một nguồn cảm hứng sáng tạo khác đến từ việc nghiên cứu phục hồi sau thảm hoạ, nơi H₂One đóng vai trò cung cấp sợi dây cứu sinh. Trên thực tế, việc này đã trở thành hiện thực ở Kawasaki Marien, một địa điểm công cộng tại Kawasaki, phía Nam Tokyo. Tại đó hệ thống H₂One được lắp đặt để sản xuất điện năng, nhưng trong trường hợp xảy ra thảm hoạ, hệ thống sẽ lưu trữ hydro nhằm cung cấp điện và nước nóng trong vòng 1 tuần cho khoảng 300 người sơ tán.

4. Hydro đem lại những giải pháp thực tế:

Bất cứ công nghệ nào cũng phải được kiểm chứng bằng hiệu năng thực tế. H₂One đã và đang chứng tỏ sự hữu dụng của mình tại nhiều nơi với đặc điểm địa phương rất khác nhau. Sau đây là một vài ví dụ:

- H₂One tại ga xe lửa Musashi Mizunokuchi:

Hầu hết trong số hơn 80.000 hành khách đi tàu tuyến Nambu khởi hành từ Ga Musashi Mizunokuchi của Công ty Đường sắt Đông Nhật Bản có thể không nhận ra đây là nhà ga đầu tiên được cấp điện bởi hệ thống H₂One. Hệ thống thắp sáng cho các sân ga trong công tác vận hành hàng ngày. Vào mùa hè, nước sinh ra trong quá trình phát điện được đưa đến các cột phun sương để làm mát nhà ga; đến mùa đông, nước nóng được cho chạy qua làm ấm các băng ghế, giúp hành khách thoải mái dễ chịu hơn trong khi chờ tàu.

Trong trường hợp khẩn cấp hoặc sự cố mất điện, H₂One sẽ tự vận hành độc lập, cấp nguồn điện liên tục ngoài lưới để thắp sáng một số nơi trong phòng đợi của nhà ga cũng như khu vệ sinh.

- H₂One trong ngành xây dựng:

Trong ngành xây dựng hiện đang có một phong trào toàn cầu nhằm hiện thực hoá các toà nhà không năng lượng (zero energy building - ZEB), hoặc tiệm cận mục tiêu đó, bằng cách sử dụng năng lượng tái tạo để thắp sáng, sưởi ấm, thông gió, và điều hoà nhiệt độ. Tại Nhật Bản, công ty xây dựng Tokyu Construction hiện đang sử dụng hệ thống H₂One để hỗ trợ phát triển ZEB tại Viện Công nghệ Xây dựng Tokyu. Một hệ thống điện mặt trời tích hợp và H₂One tạo ra hydro, lưu trữ và sử dụng trong pin nhiên liệu khi cần thiết.

- Ngay cả xe nâng cũng được cấp điện từ hydro:

Trung tâm Ứng dụng Hydro của Toshiba đang sử dụng hydro làm nhiên liệu hàng ngày. Toạ lạc tại Khu phức hợp Fuchu phía Tây Tokyo, một trong những cơ sở quy mô lớn nhất của Toshiba, Trung tâm được xây dựng quanh một hệ thống H₂One mới thiết kế, sử dụng năng lượng tái tạo để sản xuất và cung cấp hydro cho các xe nâng dùng pin nhiên liệu hoạt động trong khu phức hợp. Xe nâng không thải khí CO₂ khi hoạt động, nhờ đó biến việc vận hành 100% không phát thải trở thành hiện thực.

5. Hydro là nguồn năng lượng của tương lai:

Bộ phim thực tế ảo “Hành trình năng lượng hydro” của Toshiba gây tiếng vang lớn tại Triển lãm EXPO 2017 Astana:

Triển lãm EXPO Astana 2017 tại thành phố Astana, thủ đô nước Kazakhstan, mở cửa tiếp đón công chúng (ngày 10/6/2017), quảng bá chủ đề chính là “Năng lượng của Tương lai”. Tại Nhà triển lãm của Nhật Bản, Toshiba đã đi tiên phong trình diễn chủ đề này với bộ phim “Hành trình năng lượng hydro”. Sử dụng công nghệ thực tế ảo tối tân, bộ phim ngắn này đưa khán giả tham gia quy trình phát điện từ H₂One; khán giả bắt đầu hành trình đóng vai một tia nắng mặt trời, được chuyển hoá thành điện năng qua hệ thống điện mặt trời, và sau đó thành hydro./.

BBT TẠP CHÍ NĂNG LƯỢNG VIỆT NAM

Read More

Chiêm ngưỡng nhà máy thủy điện lớn nhất Đông Nam Á tại Tây Bắc

 Để thi công nhà máy lớn nhất Đông Nam Á tại tỉnh Sơn La, hơn 20.000 hộ dân của ba tỉnh Sơn La, Điện Biên, Lai Châu đã phải di dời.

Nhà máy Thủy điện Sơn La có công suất 2.400 MW, nằm trên địa bàn xã Ít Ong (huyện Mường La, tỉnh Sơn La), được khởi công xây dựng từ năm 2005 và hoàn thành năm 2012 - vượt 3 năm so với Nghị quyết của Quốc hội đề ra.

Thủy điện có đập bê tông dài 961m, cao 138m, rộng 102m ngăn sông Đà để tạo thành hồ chứa 9,3 tỷ m3 nước. Công trình có tổng mức đầu tư khoảng 60.000 tỷ đồng, cấp sản lượng điện trung bình hàng năm là hơn 10 tỷ kWh và đảm nhiệm chống lũ về mùa mưa, cung cấp nước về mùa khô cho đồng bằng Bắc Bộ.

Kết cấu đập bê tông sử dụng công nghệ bê tông đầm lăn hiện đại nhất thời bấy giờ.

Là hồ chứa nước rộng nhất, hồ chứa nước của thủy điện Sơn La nếu tích nước đến cao trình, diện tích lưu vực của hồ sẽ phủ rộng 43.760 km2 thuộc địa phận của ba tỉnh Sơn La, Điện Biên, Lai Châu.

Thủy điện Sơn La là công trình có nhiều thiết bị quan trắc nhất, chia thành 7 mặt cắt, 1.028 cảm biến có nhiệm vụ khác nhau. Đặc biệt, 11 thiết bị đo địa chấn đặt tại các vị trí trọng yếu để thường xuyên kiểm tra thông tin an toàn đập.

Nhà máy thủy điện được thiết kế kiểu hở, bố trí sau thân đập. Giai đoạn thi công cao điểm huy động tới 13.000 người. Để thi công nhà máy hơn 20.000 hộ dân của ba tỉnh Sơn La, Điện Biên, Lai Châu đã phải di dời.

Công trình có 12 khoang xả sâu, 6 khoang xả mặt.

6 tổ máy (6 tổ x 400 MW) sử dụng turbin trục đứng, đường kính bánh xe 8,5 m. Điện lượng trung bình năm hơn 10,246 tỷ kWh, trong đó tăng cho thủy điện Hòa Bình là 1,267 tỷ kWh.

Đặc biệt, Nhà máy Thủy điện Sơn la là công trình hoàn toàn do đội ngũ kỹ sư và công nhân người Việt Nam trực tiếp thiết kế, thi công. Những chuyên gia nước ngoài được mời tham gia với vai trò giám sát.

Ngoài mục tiêu cung cấp nguồn điện năng dồi dào cho lưới điện quốc gia, Thủy điện Sơn La còn đóng vai trò quan trọng trong việc chống lũ và cung cấp nước phục vụ sản xuất cho Đồng bằng Bắc Bộ, góp phần thúc đẩy kinh tế, xã hội, văn hóa cho khu vực Tây Bắc.

Công trình cũng kiến tạo hệ thống giao thông đường thủy cho các tỉnh vùng Tây Bắc nhờ vào hồ chứa Hòa Bình và hồ chứa Thủy điện Sơn La. Nhờ đó tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của ngành nuôi trồng thủy sản, góp phần cải thiện khí hậu cho khu vực tiểu vùng dọc khu vực hồ chứa và mở ra cơ hội phát triển du lịch sinh thái.

Nguyễn Hữu Thắng / nguoiduatin.vn

Nguồn: https://nguoiduatin.vn/chiem-nguo-ng-nha-ma-y-thuy-die-n-lo-n-nha-t-dong-nam-a-a549719.html

Read More

Quy hoạch điện VIII – bài toán chiến lược cấp bách: Bài 1: Bức tranh tổng thể điện lực quốc gia

 

Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Quy hoạch điện VIII) là quy hoạch ngành quốc gia đặc biệt quan trọng, có độ phức tạp cao và được nhiều cơ quan, đơn vị, chuyên gia, nhà khoa học cũng như các địa phương trong cả nước đặc biệt quan tâm. Đây là quy hoạch ngành quốc gia được triển khai đầu tiên theo quy định của Luật Quy hoạch năm 2017. Để giúp bạn đọc có thêm thông tin tổng quan về vấn đề này, Báo Công Thương Điện tử xin trân trọng giới thiệu loạt bài 'Quy hoạch điện VIII – bài toán chiến lược cấp bách'

0:00/ 13:35

Nam miền Bắc

Tổng quan về nguồn điện và lưới điện ở Việt Nam hiện nay

Theo báo cáo tại của Bộ Công Thương tại hội nghị trực tuyến với các địa phương về hoàn thiện Quy hoạch điện VIII do Phó Thủ tướng Lê Văn Thành chủ trì ngày 15/4 vừa qua, tốc độ tăng trưởng điện thương phẩm bình quân giai đoạn 2011-2015 đạt 10,7%/năm, giai đoạn 2016-2020 đạt 9,6%/năm (riêng năm 2020 chỉ đạt 3,36% do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19).

Tiêu thụ điện tập trung chủ yếu tại miền Bắc và miền Nam, chiếm tới 90% tổng lượng điện tiêu thụ toàn quốc. Miền Trung chiếm tỉ lệ thấp, khoảng 10%. Tỷ trọng tiêu thụ điện của miền Bắc có xu hướng tăng dần (39,2% năm 2011, 44,1% năm 2020), miền Nam có xu hướng giảm dần tỷ trọng tiêu thụ điện (51,1% năm 2011, 47% năm 2020).

Tính tới cuối năm 2020, tổng công suất lắp đặt các loại hình nguồn điện của hệ thống điện quốc gia đạt 69.342 MW, trong đó miền Bắc 25.121 MW (36,2%), miền Trung 12.323 MW (17,8%) và miền Nam 31.898 MW (46%). Về cơ bản, hệ thống điện đảm bảo đáp ứng nhu cầu phụ tải của toàn quốc.

Công trình Thủy điện Sơn La

Điện gió, điện mặt trời phát triển mạnh

Trong giai đoạn 2016-2020, tổng số các dự án điện mặt trời được phê duyệt bổ sung quy hoạch là 175 dự án với tổng công suất 19.126 MWp (tương ứng khoảng 15.400 MW ac). Các dự án được bổ sung quy hoạch tập trung chủ yếu tại miền Trung và miền Nam (chiếm tới trên 96%). Phần lớn các dự án điện mặt trời quy mô lớn do Bộ Công Thương quyết định bổ sung quy hoạch đã đi vào vận hành trong khi các dự án do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt bổ sung quy hoạch mới đưa vào vận hành khoảng 42% (4.617/11.179 MW). Hiện nay, còn khoảng 41 dự án/6.083 MW đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch và chưa đưa vào vận hành. Các dự án này sẽ được xem xét, đánh giá tính khả thi phát triển trong thời gian tới đây.

Quy hoạch điện VII điều chỉnh đã phê duyệt danh mục nguồn và lưới điện đấu nối cho 11.741 MW/188 dự án điện gió. Khoảng 99% các dự án điện gió (187 dự án/11.621 MW) được bổ sung quy hoạch tập trung tại khu vực miền Trung và miền Nam, chỉ khoảng 1% tập trung tại khu vực miền Bắc.

Hệ thống điện Việt Nam hiện đang vận hành với nhiều cấp điện áp từ hạ áp (0,4 kV) đến trung áp (6-35 kV), cao áp (110, 220 kV) và siêu cao áp (500 kV). Tới cuối năm 2020, cả nước có 8.527 km đường dây 500 kV, 18.477 km đường dây 220 kV, 37 trạm biến áp 500 kV/tổng dung lượng 42.900 MVA, 136 trạm biến áp 220 kV/tổng dung lượng 67.824 MVA. Ngoài ra, có 866 trạm biến áp, 24.318 km đường dây 110 kV, 360.000 km lưới điện trung áp, 350.000 km lưới điện hạ áp, đảm bảo cung ứng điện cho 28,94 triệu khách hàng, 100% số xã, 99,47% số hộ dân (99,18% số hộ dân nông thôn).

Đánh giá chung về phát triển nguồn và lưới điện cho thấy: Về cơ bản, tổng công suất lắp đặt hệ thống điện đảm bảo đáp ứng nhu cầu phụ tải cực đại của toàn quốc nhưng mức độ dự phòng công suất khả dụng của hệ thống chưa cao (9,06% vào mùa mưa và khoảng 8,16% vào mùa khô); sự chênh lệch mức dự phòng khả dụng giữa các miền khá lớn.

Nhiều nguồn điện xây dựng chậm tiến độ; phát triển nguồn điện chưa phù hợp với sự phân bố phụ tải. Tăng trưởng nguồn điện tại miền Bắc thấp hơn so với tăng trưởng công suất cực đại (9,3% so với 4,7%); tăng trưởng nguồn điện tại miềnTrung và miền Nam cao hơn nhiều so với tăng trưởng công suất cực đại.

Cơ cấu nguồn điện phân bố không đều tại các miền (miền Bắc chủ yếu là nhiệt điện than, miền Trung chủ yếu là thủy điện và miền Nam chủ yếu là nhiệt điện khí).

Lưới điện vận hành còn nhiều khó khăn, một số khu vực lưới điện 220 kV và 110 kV vẫn còn xuất hiện tình trạng đầy và quá tải lưới điện, chưa đáp ứng tiêu chí N-1 về độ tin cậy nên tiềm ẩn rủi ro trong việc vận hành an toàn hệ thống điện. Tốc độ phát triển lưới điện phát triển chậm hơn so với tốc độ phát triển nguồn điện, đặc biệt là chưa đồng bộ với các nguồn năng lượng tái tạo khiến một số nguồn điện năng lượng tái tạo bị cắt giảm công suất phát…

Điện mặt trời vượt hơn 10 lần so với quy hoạch

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, xây dựng nguồn điện trong giai đoạn 2016-2020 chỉ đạt 28.479 MW trên tổng công suất quy hoạch dự kiến là 35.483 MW, đạt 80%. Tuy nhiên, tỷ lệ thực hiện quy hoạch của các nguồn điện lớn (than, khí) đóng vai trò quan trọng đảm bảo an ninh cung cấp điện và là nguồn điện chạy nền đạt thấp (63%), dẫn tới thiếu hụt nguồn cấp và tỉ lệ dự phòng công suất của hệ thống thấp.

Điện mặt trời thực hiện vượt cao hơn nhiều so với quy hoạch đặt ra (gần 8.700 MW điện mặt trời quy mô trên 1 MW đã vào vận hành tới năm 2020 so với dự kiến khoảng 700 MW đề ra trong Quy hoạch), tập trung chủ yếu tại khu vực miền Trung và miền Nam.

Tỷ lệ thực hiện quy hoạch các công trình lưới điện gồm có Trạm biến áp 500 kV và 220 kV lần lượt là 88,8% và 90,6% và đường dây 500 kV và 220 kV lần lượt là 77,6% và 73,9%. Vận hành lưới điện còn nhiều khó khăn, tiềm ẩn rủi ro vận hành vào các thời điểm cao điểm.

Hiện nay phát triển nguồn điện mất cân bằng giữa các vùng miền. Nhiều nguồn điện khu vực miền Bắc chậm tiến độ dẫn tới tình trạng thiếu hụt công suất nguồn điện vào một số thời điểm. Năng lượng tái tạo phát triển nóng tại cuối kỳ quy hoạch tại miền Trung và miền Nam. Cơ sở hạ tầng lưới điện chưa đáp ứng được yêu cầu vận hành an toàn, tin cậy. Tỷ lệ thực hiện phát triển lưới điện 500 kV so với quy hoạch đạt 72,2%, lưới điện 220 kV đạt 80% nên lưới điện tại một số khu vực xuất hiện tình trạng đầy và quá tải lưới điện trong vận hành.

Quy mô nguồn điện Việt Nam xếp thứ 23 thế giới

Theo báo cáo của Bộ công Thương, kết quả thực hiện Quy hoạch điện VII và Quy hoạch điện VII điều chỉnhđã bảo đảm được cân đối lớn về an ninh năng lượng quốc gia giai đoạn 2016-2020. Cung cấp điện cơ bản đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội với chấtlượng ngày càng cải thiện.

Quy mô nguồn điện của Việt Nam năm 2020 tăng gần 2 lần so với năm 2015, đứng thứ 2 trong các nước ASEAN và đứng thứ 23 thế giới. Hệ thống điện phát triển theo hướng hiện đại và phù hợp với xu hướng chung của thế giới.

Năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời) phát triển mạnh, từng bước góp phần vào việc giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính và tăng tính chủ động trong việc cung cấp điện.

Đầu tư hạ tầng cung cấp điện có sự phát triển mạnh mẽ, đưa điện lưới quốc gia tới hầu hết mọi miền của đất nước với gần 100% số hộ dân (99,47%) được cung cấp từ lưới điện quốc gia. Cơ sở hạ tầng điện lực này càng hiện đại, tỷ lệ tổn thất điện năng giảm đáng kể trong giai đoạn 2016-2020, vượt kế hoạch đề ra.

Các thành phần kinh tế tham gia đầu tư phát triển ngành điện ngày càng đa dạng giúp giảm gánh nặng đầu tư từ ngân sách cho phát triển điện lực. Việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả từng bước được quan tâm và mang lại kết quả tích cực (hệ số đàn hồi điện/GDP giảm từ 1,84 lần giai đoạn 2011- 2015 xuống 1,44 lần giai đoạn 2016-2020).

Một số bất cập trong thực hiện Quy hoạch điện VII điều chỉnh

Phát triển hệ thống điện chưa tương xứng với tiềm năng và nguồn lực sẵn có. Phát triển nguồn điện chưa phù hợp với phân bố và phát triển phụ tải, gây mất cân bằng cung - cầu miền, tạo sức ép lên lưới truyền tải liên miền (từ miền Trung, miền Nam ra miền Bắc), gây lãng phí, tổn thất và rủi ro vận hành an toàn.

Các nguồn điện lớn chậm tiến độ kéo dài gây thiếu nguồn điện chạy nền cho hệ thống điện. Nguy cơ thiếu hụt cung cấp điện cao trong trung và dài hạn (theo đánh giá, nếu tăng trưởng kinh tế phục hồi nhanh, miền Bắc có thể thiếu điện từ năm 2022, miền Trung và Nam thiếu điện giai đoạn 2024-2025).

Mức dự phòng công suất khả dụng của hệ thống khá thấp, chưa đáp ứng tiêu chuẩn vận hành chung của hệ thống điện, gây khó khăn cho công tác vận hành (một số thời điểm đã phải sa thải phụ tải tại khu vực miền Bắc). Phát triển nóng các loại hình điện gió, mặt trời (tập trung ở miền Trung, miền Nam); tính đồng bộ trong phát triển nguồn và lưới điện còn hạn chế, không kịp giải tỏa công suất nguồn điện. Tỷ trọng cao (24,3% tổng công suất, 44% công suất tiêu thụ) các nguồn điện gió, điện mặt trời gây khó khăn trong công tác vận hành, điều độ hệ thống điện, ảnh hưởng vận hành các nguồn nhiệt điện than, khí.

Điện năng sản xuất từ nguồn nhiệt điện than (nguồn phát thải nhiều khí CO2) chiếm tỉ trọng lớn (khoảng 50% tổng điện năng sản xuất). Nguồn điện này phát thải nhiều khí CO2 và cần phải được hạn chế phát triển nhằm đáp ứng các cam kết của Việt Nam đối với quốc tế về phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính.

Phát triển lưới điện truyền tải chưa đi trước một bước để phát huy hiệu quả các nguồn điện; lưới điện chưa được đầu tư kịp thời, dự án triển khai kéo dài, chậm tiến độ dẫn tới tình trạng quá tải cục bộ, vận hành gặp khó khăn, chưa đảm bảo tính kinh tế - kỹ thuật của hệ thống.

Hiệu quả khai thác và sử dụng điện còn chưa cao (hệ số đàn hồi điện là 1,44 lần giai đoạn 2016-2020 vẫn cao hơn hệ số đàn hồi của các nước ASEAN ước tính khoảng 1,36 lần) do phát triển kinh tế vẫn dựa vào các ngành công nghiệp có mức thâm dụng năng lượng lớn.

Giá điện chưa đủ hấp dẫn để thu hút đầu tư vào ngành cũng như thúc đẩy, tạo động lực cho các hoạt động sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả. Cơ cấu nguồn điện có tỉ lệ các nhà máy điện than còn cao, tiềm ẩn nguy cơ làm tăng phát thải khí CO2, ảnh hưởng tới môi trường.

Bài toán cấp bách

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị trực tuyến toàn quốc, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đặt vấn đề, đây là một quy hoạch khó, vì phải giải bài toán tổng hợp các yếu tố: đặt nguồn điện ở đâu, vừa tính toán lượng hao hụt khi phải truyền tải điện đi xa, vừa phải bảo đảm phụ tải, bảo đảm giá thành hợp lý, đồng thời phải thực hiện cam kết của Việt Nam tại COP26 "đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050".

"Nếu đưa vào quy hoạch nhiều quá thì sau này sẽ gây lãng phí, hiệu quả khai thác của các nhà máy sẽ thấp", Phó Thủ tướng lấy ví dụ. "Sản xuất điện ra với giá thành thấp nhưng vận chuyển xa thì dẫn tới hao hụt, cộng thêm chi phí đường dây cũng như rủi ro khi có sự cố như thiên tai".

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Đoàn Thị Thanh Mai: Lập Quy hoạch điện VIII là nhiệm vụ cấp bách hiện nay. Tại phiên giải trình về an ninh năng lượng, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cũng đặt ra vấn đề cần phải sớm hoàn thiện Quy hoạch điện VIII bởi nhu cầu điện cho sinh hoạt và sản xuất, phục vụ phát triển kinh tế ngày càng tăng. Tại Hội nghị COP26, Thủ tướng Chính phủ đã cam kết đưa phát thải ròng của Việt Nam bằng 0. Đây là nội dung cần phải được thể hiện trong Quy hoạch điện hướng tới phát triển năng lượng xanh, năng lượng sạch, năng lượng tái tạo và bền vững. Đây cũng chính là nội dung được Bộ Chính trị đề ra tại Nghị quyết 55-NQ/TW về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Như vậy, những nội dung yêu cầu này sẽ được thể hiện như thế nào trong Quy hoạch điện VIII.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng lưu ý một vấn đề là nhu cầu đăng ký của các doanh nghiệp, các địa phương rất lớn, đến năm 2030 đăng ký quy hoạch khoảng gần 520.000 MW, gấp khoảng 3,5 lần dự kiến tổng công suất đặt hệ thống điện quốc gia năm 2030. Tuy nhiên, với tinh thần "đặt lợi ích quốc gia dân tộc lên trên hết, trước hết", bảo đảm an ninh năng lượng, khoa học, hiệu quả, Quy hoạch không thể đáp ứng được hết các yêu cầu của doanh nghiệp, địa phương với số lượng đăng ký lớn như vậy.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đặng Hoàng An cho biết, so với các phương án đã trình trước đây, dự thảo lần này đã giảm triệt để phát thải khí CO2 do không phát triển các nhà máy nhiệt điện than trong thời kỳ quy hoạch. Thực hiện chuyển đổi nhiên liệu từ than sang biomass và amoniac, từ khí tự nhiên, LNG sang hydrogen.

Đặc biệt, cơ cấu nguồn điện và phân bổ không gian phát triển có nhiều thay đổi so với trước đây. Hệ số dự phòng trước đây là 1,93 thì bây giờ là 1,54, qua đó, sẽ tiết giảm vốn đầu tư xã hội. Trên cơ sở phân bổ vùng hợp lý hơn, tiết kiệm đầu tư đường dây khoảng 13 tỷ USD.

Tổng quy mô công suất nguồn điện dự kiến phát triển đến năm 2030 dự kiến khoảng 146.000 MW, giảm khoảng 35.000 MW so với phương án đã trình ngày 26/3/2021.

Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho rằng, cần tính đến bài toán kinh tế trên phạm vi cả nước chứ không chỉ vùng, địa phương. Khi đề xuất quy hoạch, các địa phương chủ yếu căn cứ vào điều kiện tự nhiên, thuận lợi của địa phương mình mà chưa tính toán được các ràng buộc tổng thể về liên kết vùng, hiệu quả kinh tế tổng thể quốc gia. Trong khi đó, cách tiếp cận của Bộ Công Thương theo phương pháp tổng thể, vừa từ dưới lên nghĩa là quan tâm tới đề xuất của địa phương để khai thác tiềm năng, lợi thế của địa phương và vừa từ trên xuống nghĩa là cân đối để tối thiểu hóa chi phí toàn hệ thống, cân đối vùng miền, hài hòa lợi ích giữa nhà nước, người dân, nhà đầu tư. "Có thể nói Quy hoạch Điện VIII giống như chúng ta đang vẽ một bức tranh trên nền các bức tranh có sẵn sao cho hài hòa, hợp lý", Bộ trưởng mong muốn các địa phương chia sẻ cái khó với Bộ, với Chính phủ vì phải vẽ bức tranh trên nền cũ. "Chỉ có phương án tối ưu chứ không có phương án hoàn hảo".

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương: “Nếu làm quy hoạch khung định hướng với Quy hoạch điện VIII thì ngay với định mức dự kiến điện gió hiện nay thì chỉ hai tỉnh Bình Thuận, Ninh Thuận đã có thể hút hết dự án. Quy hoạch định hướng như vậy cũng có thể tạo ra một cuộc chạy đua cực kỳ khốc liệt giữa các địa phương, tỉnh nào đi trước sẽ thắng, giành một phần công suất sẽ tác động rất lớn đến tăng trưởng của địa phương. Đây là hạn chế của quy hoạch định hướng nhưng nếu quy hoạch chi tiết đến từng danh mục thì khâu tính toán của Bộ Công Thương sẽ rất nặng nề. Do đó, các nội dung của Quy hoạch điện VIII còn cần bàn bạc, rà soát kỹ lưỡng".

(Còn nữa)

Nhóm PV Baomoi.com

Read More

Bể ngâm thủy điện kiểu vòm ngược lớn nhất thế giới

 

TRUNG QUỐCSau 4 tháng bảo trì, bể ngâm rộng bằng 6,5 sân bóng đá của nhà máy thủy điện Bạch Hạc Than đã hoạt động trở lại vào hôm 9/4.

TheoVNexpress

Read More

Giá điện VN so với EU&USA G7 @TQ Asean?

 Vn giá điện so với eu usa g7 @Tq asean?

Nguyen Duc Tuyen

[Vài dòng về GIÁ ĐIỆN]

1. Giá bán buôn và bán lẻ điện hơn chục năm qua tại US thế nào?

• Theo như Hình 1 thì giá bán lẻ hầu hết các khu vực có xu hướng giảm đều đặn từ năm 2010 đến nay (để dễ nhìn thì $0.1~tầm 2.300VNĐ cho 1kWh (1số điện)). Trong khi đó giá bán buôn lúc tăng lúc giảm tùy thuộc vào tình hình cơ cấu nguồn, giá nhiên liệu và các sự kiện kinh tế, chính trị xã hội khá phức tạp.

• Do covid-19, năm 2020 có những sự biến động sẽ lưu dấu lịch sử, khi mà giá điện thay đổi bất thường ở hầu hết các khu vực trên US. Cụ thể năm 2020, giá suy giảm kỷ lục do nhu cầu thấp bởi hoạt động kinh tế đình trệ bởi covid, trong khi nguồn cung khí thiên nhiên lớn. Ngược lại, mùa hè năm 2021, giá khí đột ngột tăng vọt lên 84% kéo theo giá điện tăng gấp đôi nhiều nơi. Đặc biệt, đường màu đỏ ở Texas (Ercot) tăng kiểu "Lan đột biến" do một mùa đông lạnh tàn khốc làm đóng băng hầu hết các đường dẫn khí đốt (chúng tôi có viết về sự kiện này trước đó https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1627829727387741&id=100004821881026). Cùng với đó là các thị trường khác tại US cũng bị ảnh hưởng bởi nguồn cung khí đốt từ Texas.

• Giá bán lẻ có tăng từ 2020 nhưng không tăng nhiều như giá bán buôn (đây là cách mà thị trường điện vận hành).

2. Giá điện các nước khác thì sao?

• Nhật Bản và Đức là hai “ông lớn” về giá điện trên toàn cầu (cao nhất Đức tầm gần 40cent~9200VNĐ cho 1 số điện, còn Nhật Bản là 28cent~6500VNĐ), nên nếu khi so sánh giá điện của Việt Nam với hai nước này, thì cần lưu ý với người nghe là đang so sánh với trường hợp siêu đặc biệt.

• Mỹ và Canada do lợi thế về tài nguyên thiên nhiên, đa dạng nguồn cung, đặc biệt Canada thì rất nhiều thủy điện (cấp ~61%) nên giá điện thuộc dạng rẻ và biến đổi theo lượng mưa hàng năm. Giá bán điện các khu vực này loanh quanh 7cent~1600VNĐ).

Khi so sánh giá điện Việt Nam là cao hay thấp so với thế giới theo con số tuyệt đối thì từ mấy dòng trên đây cũng có thể biết được. Với cơ cấu tính giá khá phức tạp mà Bộ công thương có đưa ra thì không phải người dân nào cũng có thể ngồi mà tính được, khó ngay cả dân trong ngành. Khi xét đến giá điện cao hay thấp thì cảm nhận của người dân mới thực sự là quan trọng. Năm 2021, người Mỹ dùng 1,5% chi tiêu gia đình cho điện và khí. Ở Việt Nam thì chưa tìm thấy thống kê nào nên các bạn thử tính từ gia đình mình mà xem.

Nhưng giá điện đương nhiên sẽ cần nằm trong bối cảnh nước sở tại vì nó liên quan tới kinh tế, nhân lực, nguồn nhiên liệu sơ cấp và ngay cả định hướng nhà nước. Ví dụ đơn giản, nếu chúng ta nhập khẩu nhiên liệu dầu, than, LNG, khí để sản xuất điện, thì thành phần chi phí này trong giá sẽ phụ thuộc giá toàn cầu. Chi phí các thiết bị khác cho sản xuất, truyền tải, phân phối điện khi phải nhập khẩu cũng vậy. Vậy thì có nên chủ động nguồn cung từ Năng lượng tái tạo trong nước và chủ động về công nghệ để sản xuất các thiết bị trong nước?

Còn các chi phí nhân công thì rõ ràng Việt Nam có thể đang rẻ, trừ khi phần lớn nhân công đó đang ngồi ở các nước G7 mà lại điều hành hàng loạt các nhà máy sản xuất điện tại Việt Nam.

Một chuyên gia năng lượng trong một hội thảo vừa rồi có ước lượng giá điện có thể tăng 30% để đạt được Netzero2050 mà chính phủ ta đã cam kết tại COP26, tất nhiên không tính đến các yếu tố đặc biệt như sự kiện Texas. Cái giá cho Netzero2050 có thực là đắt như vậy?

(Các hình vẽ từ BloombergNEF)

Read More

Thư giãn cuối tuần với Chùm ảnh nghệ thuật

VideoPVD

 

Read More