Thứ Sáu, tháng 12 22, 2023
Thứ Hai, tháng 12 18, 2023
Trung Quốc vận hành tổ máy đầu tiên của nhà máy thủy điện tích năng
Trung Quốc vận hành tổ máy đầu tiên của nhà máy thủy điện tích năng
Tổ máy đầu tiên của Nhà máy thủy điện tích năng Thanh Nguyên, Liêu Ninh, nhà máy thủy điện tích năng lớn nhất Đông Bắc Trung Quốc, chính thức đưa vào vận hành phát điện vào ngày 15/12 vừa qua.
- 17-12-2023
- 17-12-2023
- 17-12-2023
Việc đưa tổ máy nhà máy thủy điện tích năng nói trên vào vận hành có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo lưới điện Liêu Ninh vận hành an toàn, ổn định, thúc đẩy tiêu thụ năng lượng mới và tối ưu hóa nguồn điện của lưới điện Đông Bắc của Trung Quốc.
Nhà máy thủy điện tích năng Thanh Nguyên, Liêu Ninh. Ảnh: Tân Hoa xã.
Nhà máy thủy điện tích năng là nhà máy thủy điện sử dụng năng lượng điện trong thời gian phụ tải thấp để bơm nước lên hồ chứa phía trên, sau đó xả nước xuống hồ chứa phía dưới để phát điện trong thời gian phụ tải cao điểm.
Nhà máy thủy điện tích năng Thanh Nguyên nằm ở huyện tự trị dân tộc Mãn, Thanh Nguyên, thành phố Phủ Thuận, tỉnh Liêu Ninh, là dự án năng lượng lớn trọng điểm quốc gia của Trung Quốc. Dự án có tổng vốn đầu tư 10,9 tỷ nhân dân tệ, tổng công suất lắp đặt 1,8 triệu kw và lắp đặt 6 tổ máy phát điện tua bin bơm nước đảo chiều với công suất mỗi tổ máy là 300.000kw, công suất phát điện thiết kế hàng năm là 3 tỷ kw/h.
Ông Vương Thế Thọ, Trưởng bộ phận vận hành Công ty thủy điện tích năng Thanh Nguyên Liêu Ninh: “Nhà máy thủy điện tích năng Thanh Nguyên đang được khẩn trương lắp đặt. Theo kế hoạch sẽ vận hành toàn bộ vào tháng 3 năm 2025. Khi đó, nhà máy thủy điện này sẽ nâng cao hiệu quả trong việc kết hợp cùng với các nguồn năng lượng tái sinh như điện hạt nhân, điện gió và điện mặt trời từ khu vực Đông Bắc đến khu vực phía Đông, cung cấp nguồn điện thúc đẩy Liêu Ninh đạt được bước đột phá mới toàn diện.”
Được biết, 5 tổ máy còn lại của nhà máy thủy điện tích năng Thanh Nguyên vẫn đang trong quá trình lắp đặt và vận hành thử, dự kiến sẽ đưa vào vận hành trước tháng 3/2025. Đến lúc đó, nhà máy điện này có thể tiết kiệm được 158.000 tấn than tiêu chuẩn và giảm 375.000 tấn khí thải carbon dioxide mỗi năm.
Trung Quốc ra mắt tua-bin gió ngoài khơi chống bão cấp 17 đầu tiên trên thế giới
Mingyang Smart Energy trụ sở tại Trung Quốc đã tung ra tua-bin gió ngoài khơi công suất 18-20 MW - là tuabin lớn nhất thế giới tính đến thời điểm hiện tại.
Trong khi thế giới đã và đang cam kết loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch, các nhà máy năng lượng mặt trời và năng lượng gió đóng vai trò trung tâm trong việc đáp ứng nhu cầu điện năng cho con người.
Tuy nhiên, có một thực tế rằng, trong khi các trang trại năng lượng mặt trời có hạn chế là không thể tạo ra năng lượng vào ban đêm, thì tua-bin gió có thể hoạt động suốt ngày đêm, mặc dù công suất đầu ra của chúng có thể thấp hơn nhiều.
Trung Quốc trình làng tua-bin gió ngoài khơi chống bão cấp 17 đầu tiên trên thế giới. (Ảnh minh họa: Getty Image)
Qua nhiều năm, tua-bin gió ngày càng lớn hơn và có khả năng tạo ra nhiều năng lượng hơn trong một lần quay. Giờ đây, việc tận dụng lợi ích của việc khai thác gió biển đã chuyển sang một ngành công nghiệp mới, đó là thiết kế, xây dựng tua-bin gió ngoài khơi.
MingYang Smart Energy, nhà sản xuất tua-bin gió ngoài khơi của Trung Quốc, vừa tiết lộ nguyên mẫu tua-bin mới nhất có thể hoạt động ngay cả trong những cơn bão dữ dội. Với công suất 18-20 MW, đây cũng là tua-bin lớn nhất thế giới tính đến thời điểm hiện tại.
Công ty có trụ sở tại Quảng Đông, Trung Quốc đã gây chú ý trong vài năm qua, khi liên tục chế tạo các tua-bin gió với mức công suất ngày càng tăng. Bắt đầu từ các tua-bin 14 MW vào mạng lưới điện ở Trung Quốc vào năm 2021, trong một thời gian ngắn, công ty này đã dần dần chế tạo tuabin gió 16MW. Nguyễn mẫu mới được công bố có công suất tới 18-20 MW.
Tại cơ sở sản xuất đặt ở Shanwei, công ty đã công bố tua-bin gió ngoài khơi tên là MySE18.X-20 MW. Thiết kế tua-bin gió ngoài khơi mới được phát triển từ nền tảng các mẫu có công suất 14-16 MW mà công ty này đã xây dựng và triển khai rộng rãi.
Theo thông cáo báo chí của công ty, thiết kế tua-bin MySE18.X-20 MW có dạng mô-đun, trọng lượng nhẹ và mang lại hiệu suất cao. Kích thước đường kính của tua-bin dao động trong khoảng 260-292 mét, cung cấp điện cho 96.000 hộ gia đình và giảm lượng khí thải CO2 xuống 66.000 tấn cho khu vực phía đông Quảng Đông.
MingYang Smart Energy cũng đảm bảo rằng, thiết kế tua-bin mới của họ có thể được triển khai ở những khu vực có tốc độ gió từ trung bình đến cao. Ngoài ra, tua-bin này còn được trang bị công nghệ chống bão chủ động, cho phép thiết bị chịu được bão cấp 17 (56,1-61,2 m/s).
Mặc dù điều đó rất ấn tượng, nhưng danh hiệu tua-bin lớn nhất thế giới khó có thể tồn tại lâu dài. Đầu tháng 10 năm nay, công ty này cũng đã tiết lộ nguyên mẫu mới tiếp theo của mình, đó là một thiết kế 22 MW với các cánh có kích thước bằng Tháp Eiffel.
Thứ Tư, tháng 12 06, 2023
Bắc Kinh trình làng công nghệ hạt nhân hiện đại bậc nhất thế giới
Trung Quốc giữ bí mật về sản phẩm, rất ít thông tin được tiết lộ.
Tạp chí Vận tải Viễn Dương Trung Quốc đưa tin, vào ngày 5/12, Công ty đóng tàu Giang Nam thuộc Tập đoàn đóng tàu nhà nước Trung Quốc đã chính thức trình làng thiết kế tàu container chạy bằng năng lượng hạt nhân loại 24.000TEU đầu tiên và lớn nhất thế giới tại Triển lãm Công nghệ và Hội nghị Học thuật Kỹ thuật Hàng hải Quốc tế Trung Quốc 2023.
Báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) cho rằng, nếu được chế tạo, đây sẽ là chiếc tàu đầu tiên chạy bằng lò phản ứng hạt nhân muối nóng chảy và mang lại giải pháp thay thế "không phát thải" tiềm năng.
Không giống như các lò phản ứng hạt nhân trên các tàu chiến chạy bằng uranium, lò phản ứng mới này có thể sẽ sử dụng một kim loại phóng xạ gọi là thorium, loại kim loại rất dồi dào, giá thành rẻ ở Trung Quốc.
Lò phản ứng sẽ không cần lượng lớn nước để hạ nhiệt, giúp nó an toàn và hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, công nghệ này rất phức tạp và hầu hết các quốc gia đã từ bỏ nỗ lực phát triển sau nhiều thập kỷ không có kết quả.
Nhưng Trung Quốc vẫn tiếp tục và đầu năm nay đã đưa lò phản ứng muối nóng chảy dựa trên thorium đầu tiên trong các hoạt động thử nghiệm ở sa mạc Gobi.
Các nhà khoa học tham gia dự án cho biết, những lò phản ứng như vậy có thể được lắp đặt ở hầu hết mọi địa điểm và kích thước nhỏ của chúng cho phép chúng được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau .
Hiệp hội phân loại hàng hải Na Uy DNV, một trong những cơ quan hàng đầu trong ngành vận tải biển quốc tế, đã cấp chứng nhận quốc tế cho thiết kế này nhằm nâng cao niềm tin của người mua quốc tế về việc mua và sử dụng thiết kế.
"Để ứng phó với các yêu cầu về biến đổi khí hậu và tiết kiệm năng lượng, Công ty đóng tàu Giang Nam đã tích cực khám phá các mô hình tàu container và giải pháp hệ thống điện", Tạp chí Hàng hải Trung Quốc thông báo trên tài khoản WeChat chính thức.
"Mẫu tàu mới sử dụng năng lượng hạt nhân làm nguồn năng lượng sạch và áp dụng giải pháp lò phản ứng muối nóng chảy thế hệ thứ tư tiên tiến quốc tế. Thiết kế đề xuất của tàu container hạt nhân siêu lớn sẽ thực sự đạt được mức 'không phát thải' trong chu kỳ hoạt động", tạp chí cho biết thêm.
Theo ông Chu Kiến Chương, Viện phó Viện Nghiên cứu Thiết kế Kỹ thuật Hàng hải và Đóng tàu Trung Quốc, hiện nay thái độ của Tổ chức Hàng hải Quốc tế đối với công nghệ không phát thải trên tàu ngày càng trở nên phổ biến, tích cực và thời gian biểu về công nghệ này càng được rút ngắn nên mọi người đều có cảm giác cấp bách, việc ứng dụng công nghệ mới và phát triển các loại tàu mới cũng đang được đẩy nhanh.
Nhiều nước từ bỏ vì công nghệ phức tạp
Trung Quốc không phải là quốc gia đầu tiên trên thế giới đề xuất khái niệm tàu thương mại sử dụng năng lượng hạt nhân. Các hãng đóng tàu từ Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quốc và châu Âu cũng đã đưa ra những thiết kế tương tự.
Tuy nhiên, các mẫu tàu trước đây nhìn chung đều nhỏ và không quốc gia nào trong số này có lò phản ứng vận hành hiện đại và đáng tin cậy để biến thiết kế thành hiện thực.
Một số dự án ý tưởng lò phản ứng muối nóng chảy để cung cấp năng lượng di động trên thế giới đang xem xét nhưng thiết kế của Trung Quốc dường như là thiết kế tiên tiến nhất.
Theo The Maritime Executive, gần 80 năm sau khi Mỹ trình làng tàu sử dụng động cơ đẩy hạt nhân thương mại đầu tiên - chiếc USS Savannah (đã ngừng hoạt động từ lâu), Cục Vận tải biển Mỹ được yêu cầu chủ trì một nghiên cứu về động cơ đẩy hạt nhân và các ứng dụng của nó trong vận tải thương mại.
Nga tiếp tục vận hành tàu thương mại chạy bằng năng lượng hạt nhân, trong khi một số dự án đang khám phá lò phản ứng muối nóng chảy bố trí trên sà lan hoặc tàu có thể cung cấp điện cho các vùng sâu vùng xa hoặc được sử dụng cho các hoạt động khắc phục khẩn cấp.
Trong khi đó, giới phân tích trong ngành cho hay, ngành đóng tàu của Trung Quốc đã đạt được tiến bộ nhanh chóng trong những năm gần đây và chiếm hơn 60% đơn đặt hàng đóng tàu mới trên toàn cầu trong năm 2023, trong đó có nhiều đơn đặt hàng đòi hỏi kỹ thuật cao như tàu chở khí đốt tự nhiên hóa lỏng.
Và việc công bố thiết kế tàu container chạy bằng năng lượng hạt nhân siêu khổng lồ mới nhất cho thấy Trung Quốc hiện có niềm tin đáng kể vào công nghệ và sẵn sàng quảng bá với phần còn lại của thế giới.
Đời sống & pháp luật
Nên tiến hành cải cách thị trường điện Việt Nam như thế nào?
Để có thêm ý kiến góp ý, tư vấn, phản biện về cải cách thị trường điện Việt Nam, Tạp chí Năng lượng Việt Nam giới thiệu bài viết của tác giả Thái Doãn Hoàng Cầu - Tiến sĩ về hành vi kinh tế trong thị trường điện, đã có trên 25 năm kinh nghiệm nghiên cứu, làm việc trong thị trường điện Úc và là tác giả cuốn sách “Thị trường điện: Các vấn đề cơ bản và chuyên đề kinh tế, thương mại, quản lý” [*]. Rất mong nhận được sự chia sẻ, thảo luận của các chuyên gia, nhà quản lý và bạn đọc.
| Giá điện Việt Nam ở mức nào là hợp lý? |
| Chính sách giá điện, thị trường điện Việt Nam - Một số vấn đề cần quan tâm hiện nay |
Thị trường điện là giải pháp, động lực và trách nhiệm:
Những khó khăn, thử thách của tình trạng thiếu điện vừa qua trong năm 2023 tuy mang lại nhiều hệ lụy, nhưng cũng là dịp để ngành điện, các cơ quan có trách nhiệm đánh giá, nhìn nhận lại các ưu, nhược điểm để khắc phục và tiến lên phía trước.
Theo quan sát của tôi, hiện nay ở Việt Nam đã có sự đồng thuận rằng: Thị trường năng lượng, thị trường điện cạnh tranh là hướng đi đúng đắn, cần tiến hành khẩn trương để làm tiền đề phát triển bền vững kinh tế, xã hội đất nước.
Sự đồng thuận này thể hiện qua báo cáo ngày 12/10/2023 của Đoàn giám sát chuyên đề Quốc hội về việc thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển năng lượng giai đoạn 2016-2021. Trong đó, Đoàn giám sát kiến nghị nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu cho phát triển năng lượng, điện lực trong giai đoạn tiếp theo cho các cơ quan Quốc hội, Chính phủ, bộ, ngành, địa phương liên quan là “nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách vận hành thị trường năng lượng cạnh tranh phù hợp với hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp theo lộ trình phát triển thị trường năng lượng cạnh tranh”.
Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện và phát sóng ngày 27/10/2023 tập phim tài liệu “Khát vọng phát triển lĩnh vực năng lượng, tập 2 - Khát vọng chuyển đổi xanh” ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà đầu tư, đại diện ngành điện. Một trong những thông điệp chính của tập phim tài liệu là: Thị trường điện cạnh tranh là nút thắt cần tháo gỡ, nhưng đồng thời cũng là giải pháp, khát vọng chuyển đổi của ngành điện hướng tới kinh tế xanh.
Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức Tọa đàm “Tính đúng, tính đủ để có giá điện phù hợp” ngày 31/10/2023 với sự tham dự của các vị đại biểu Quốc hội, các chuyên gia kinh tế, năng lượng. Theo đó, các khách mời cho rằng: Giá điện cần được tính đúng, tính đủ một cách hiệu quả kinh tế, ngưng bao cấp và theo cơ chế thị trường một cách nhanh chóng.
Như vậy, trong bối cảnh việc thực hiện thị trường điện hiện tại còn vướng mắc, chậm tiến độ so với lộ trình đề ra, đồng thời lại phải đối diện nhiều mục tiêu, thách thức mới, nên tiến hành cải cách thị trường điện như thế nào để đạt hiệu quả?
Cải cách thị trường điện là thay đổi toàn diện, phức tạp, có quy mô và tác động rất lớn:
Ngành điện Việt Nam hiện nay có quy mô lớn thứ hai Đông Nam Á về tổng tiêu thụ điện năng và tương đồng với Úc về nhiều mặt. Quy hoạch điện VIII dự báo ngành điện sẽ phát triển mạnh mẽ với sản lượng điện thương phẩm đạt 505 tỷ kWh điện - tức gấp đôi năm 2022 vào năm 2030 để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế GDP bình quân 7%/năm trong giai đoạn 2021 - 2030 và gấp năm lần năm 2022 vào năm 2050 cho tăng trưởng GDP 6,5 - 7%/năm trong giai đoạn 2031 - 2050. Tổng dự toán đầu tư nguồn và lưới điện cần khoảng 135 tỷ USD cho giai đoạn 2021 - 2030, và 399 - 523 tỷ USD cho giai đoạn 2031 - 2050.
Việt Nam đang vận hành thị trường bán buôn điện cạnh tranh chính thức từ năm 2019, đến nay sau nhiều năm vận hành thị trường phát điện cạnh tranh từ năm 2012, ngành điện đã đạt được các mục tiêu đề ra ban đầu:
- Cơ bản đảm bảo an ninh cung cấp điện cho phát triển kinh tế, xã hội trong giai đoạn 2012 - 2022.
- Từng bước tăng cường tính minh bạch, bình đẳng (không phân biệt đối xử) trong việc lập lịch, huy động các nhà máy điện, định giá góp phần tối ưu chi phí toàn hệ thống,
- Tăng dần thu hút các nhà đầu tư tư nhân, nước ngoài tham gia thị trường điện.
- Bước đầu phát triển bền vững cơ cấu nguồn điện.
Tuy nhiên, cho đến nay, cải cách thị trường điện còn nhiều bất cập, thách thức. Thị trường bán buôn điện vẫn chưa hoàn chỉnh với mức độ tham gia thực sự vào thị trường điện còn thấp. Việc thực hiện đầu tư xây dựng các dự án thuộc Quy hoạch điện chậm tiến độ và không cân đối. Cơ chế giá bán lẻ điện hiện hành chưa tính đúng, tính đủ, kịp thời theo thay đổi chi phí đầu vào cùng với các thành phần khác. Thị trường bán lẻ điện vẫn chưa thực hiện thí điểm theo như lộ trình đã được duyệt.
Chúng ta vẫn chưa có thị trường bán buôn điện đúng nghĩa, vẫn chỉ là thị trường cạnh tranh về phát điện, vì các đơn vị mua buôn điện để cung cấp dịch vụ bán lẻ điện vẫn thuộc về Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), còn chủ yếu độc quyền trong mua buôn và bán lẻ điện.
Để có thể thu hút vốn đầu tư đáp ứng nhu cầu phát triển rất lớn như Quy hoạch điện VIII đã dự báo, Việt Nam cần các cơ chế thị trường điện phù hợp, xứng tầm. Tham khảo kinh nghiệm quốc tế và đối chiếu với hiện trạng thị trường điện Việt Nam, tôi cho rằng: Các điều kiện cần chủ yếu để Việt Nam có thể tiến tới một thị trường bán lẻ điện cạnh tranh - cấp độ cuối của cải cách thị trường điện, bao gồm:
Đầu tiên: Cơ sở pháp lý đủ mạnh. Luật Điện lực cần được sửa đổi theo hướng thông thoáng và trao thẩm quyền nhiều hơn cho Chính phủ, các cơ quan quản trị ngành năng lượng, điện lực để điều chỉnh, cập nhật các quy định điện lực kịp thời với thay đổi nhanh chóng của thực tế. Thậm chí, xem xét thay thế quy định về thực hiện quy hoạch (sẽ nêu ở điểm thứ ba dưới đây).
Thứ hai: Cơ chế quản trị thị trường điện phù hợp. Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia (A0) đã có quyết định của cấp có thẩm quyền tách ra khỏi EVN chuyển thành Công ty TNHHMTV thuộc Uỷ ban Quản lý vốn Nhà nước tại Doanh nghiệp và chuyển về Bộ Công Thương để thực hiện chức năng vận hành thị trường điện và hệ thống điện độc lập, minh bạch, phi lợi nhuận. Các chức năng quản trị khác như: Tham mưu chính sách, thiết kế, lập và quản lý quy định thị trường điện, điều tiết thị trường điện cũng cần hoạt động độc lập, có đủ thẩm quyền và nguồn lực để xây dựng, vận hành các cơ chế thị trường điện.
Thứ ba: Thị trường bán buôn điện cần hoàn chỉnh như thiết kế đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2015, đồng bộ và liên thông với thị trường, hoặc cơ chế quản lý của các phân ngành khác của ngành năng lượng như than, khí. Đồng thời, cần xem xét điều chỉnh thiết kế lại thị trường điện có tính đến mức độ thâm nhập rất lớn của năng lượng tái tạo trong tương lai, sẽ có tác động tiêu cực đến an ninh và tin cậy hệ thống điện. Trong đó, nên xem xét và lựa chọn một cơ chế thị trường công suất phù hợp để có thể thay thế cơ chế Quy hoạch điện tập trung hiện hành, nhằm đảm bảo độ tin cậy dài hạn, đủ công suất và năng lượng cho trong tương lai.
Về bản chất, thị trường công suất giống các quy hoạch điện trong việc xác định thiếu hụt công suất nguồn, lưới cho tương lai, nhưng sẽ được tiến hành với chu kỳ ngắn hơn (như hàng năm, hoặc mỗi hai năm) thay vì 5 năm như các quy hoạch điện kèm với thủ tục kế hoạch thực hiện quy hoạch dài hạn, tập trung hiện nay. Với chu kỳ ngắn hơn, thị trường công suất giúp hệ thống điện sớm có đủ công suất linh hoạt cần thiết từ các nguồn có thể điều khiển được như thủy điện, nhà máy điện khí, thiết bị lưu trữ năng lượng, đáp ứng nhanh phía nhu cầu nhằm tích hợp và bình ổn năng lượng tái tạo vào hệ thống điện.
Thứ tư: Thực hiện các hạng mục tái cơ cấu đã đề ra theo lộ trình được phê duyệt, trong đó:
- Nhanh chóng tách chức năng dịch vụ lưới điện phân phối và dịch vụ bán lẻ.
- Cho phép các nhà đầu tư nhà nước và tư nhân mới tham gia cạnh tranh trong khâu cung cấp dịch vụ bán lẻ điện.
- Đảm bảo tính mở, công bằng trong truy cập các dịch vụ lưới truyền tải và phân phối cho tất cả các công ty bán lẻ điện, cũng như khách hàng sử dụng điện lớn có đủ năng lực muốn tham gia thị trường điện.
Thứ năm: Phát triển đội ngũ lãnh đạo, nhân lực am hiểu thị trường điện, chuyển đổi năng lượng bền vững để ra chính sách, thiết kế, xây dựng và tham gia vận hành thương mại thị trường điện phù hợp và hiệu quả cho Việt Nam.
Với các hạng mục nêu trên, cải cách ngành điện để tiến tới thị trường bán lẻ điện là một công cuộc chuyển đổi toàn diện, phức tạp, quy mô lớn, có tác động rất lớn đến nhiều tổ chức, con người trong ngành điện, cũng như đến toàn bộ nền kinh tế, xã hội Việt Nam.
Cải cách thị trường điện cần là dự án quan trọng quốc gia, ưu tiên hàng đầu:
Để thực hiện thành công, cải cách thị trường điện cần được quan tâm, đầu tư đúng mức. Quyết định 500/QĐ-TTg ngày 15/5/2023 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Quy hoạch điện VIII đã liệt kê danh mục các dự án ưu tiên, chủ yếu bao gồm các dự án phát triển nguồn và lưới điện cụ thể trong Phụ lục II. Các đề án/dự án ưu tiên về xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật và tăng cường năng lực của ngành điện chỉ được nêu một cách chung chung, chưa cụ thể trong Phụ lục I.
Tôi cho rằng: Cải cách thị trường điện cần nhanh chóng được xem xét định danh, phân loại cụ thể, riêng biệt và rõ ràng (nếu chưa) là các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm của ngành năng lượng cần ưu tiên hàng đầu. Thật vậy, cải cách thị trường điện thỏa mãn nhiều tiêu chí và luận chứng của dự án quan trọng, ưu tiên đầu tư của ngành điện quy định tại Mục V, Điều 1 của Quyết định 500/QĐ-TTg. Đặc biệt là các tiêu chí “đảm bảo an ninh cung cấp điện, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội”, “đảm bảo tính đồng bộ giữa quy hoạch phát triển điện lực và các quy hoạch năng lượng khác”, “đảm bảo an toàn, an ninh hệ thống điện quốc gia giữa nguồn điện chạy nền, nguồn điện năng lượng tái tạo và phụ tải (thủy điện tích năng, pin lưu trữ năng lượng...)” và “hiệu quả kinh tế, xã hội cao”.
Với quy mô lớn của thị trường điện Việt Nam, cơ chế mua bán điện không phù hợp sẽ dẫn đến những rủi ro rất lớn cho toàn xã hội. Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy: Những thay đổi, hay bất định trong chính sách năng lượng, thiết kế và cơ chế vận hành thị trường điện là một trong những rủi ro lớn nhất với đối với các nhà đầu tư phát triển điện lực, các công ty tham gia thị trường điện lực và cả khách hàng.
Khuyến nghị: Cần một cơ quan chuyên trách thực hiện cải cách bài bản, khoa học:
Với tầm quan trọng, quy mô lớn và tính chất phức tạp, dự án cải cách thị trường điện cần được tiến hành một cách bài bản, khoa học. Khoa học quản lý thay đổi (change management) đề xuất một khung tiến trình tổng quát để thực hiện thay đổi một tổ chức, có thể là phòng, ban, cả công ty, tập đoàn, hay cải cách toàn diện một ngành công nghiệp, như minh họa trong sơ đồ khá trực quan, dễ hiểu dưới đây.
 |
Theo đó, điểm cần nhấn mạnh của tiến trình này là: Để thực hiện thay đổi thành công, ngoài việc đề ra các giải pháp phù hợp mang tính chuyên môn, việc đánh giá mức độ sẵn sàng và xây dựng sự đồng thuận, cam kết tham gia thay đổi là các nhiệm vụ không kém quan trọng.
Để thực hiện cải cách thị trường điện thành công, cần nhiều giải pháp chuyên môn phù hợp và đồng bộ về pháp luật, chính sách, tài chính, khoa học - công nghệ, tổ chức và nhân lực, v.v... như đã nêu trên nhằm san bằng khoảng trống giữa tầm nhìn và thực trạng.
Đối với cải cách rất phức tạp của ngành điện, tôi cho rằng: Cần có các giải pháp xây dựng cam kết tham gia thực hiện cải cách phù hợp cho những người tham gia và chịu sự tác động của cải cách. Phát triển năng lực thực hiện, trong đó phát triển nguồn nhân lực là cốt lõi.
Một số nước trong khu vực quanh ta đã thành lập những tổ chức chuyên trách thực hiện cải cách thị trường điện cho công cuộc chuyển đổi năng lượng bền vững, ít phát thải khí nhà kính của riêng họ. Với quy mô thị trường điện tương đồng Việt Nam, Úc có Ban An ninh Năng lượng (Energy Security Board) để điều phối nhiều chương trình cải cách thị trường điện từ tháng 8/2017 nhằm thiết kế mới, nâng cấp thị trường năng lượng cho sau năm 2025.
Malaysia là quốc gia có hiện trạng cải cách thị trường điện khá giống Việt Nam. Họ đã có một cơ quan chuyên trách hoạch định, quản lý và điều phối cải cách ngành điện là MyPOWER (Malaysia Program Office for Power Electricity Reform Corporation). Hiện quốc gia này đang có những bước chuẩn bị và hành động khẩn trương để cải cách thị trường điện toàn diện cho sau năm 2030.
Ngày 22/11 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 1447/QĐ-TTg thành lập Ban Chỉ đạo Nhà nước các chương trình, công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng. Với vị thế, quy mô và khát vọng phát triển của Việt Nam, tôi cho rằng: Chính phủ cần nhanh chóng thiết lập một tổ chức chuyên trách phù hợp quản lý, điều phối dự án cải cách thị trường điện Việt Nam (Cơ quan chuyên trách) để không bị chậm lại phía sau các nước trong khu vực./.
TS. THÁI DOÃN HOÀNG CẦU
Thứ Bảy, tháng 12 02, 2023
Khánh thành lò phản ứng nhiệt hạch thử nghiệm lớn nhất thế giới
Ngày 1/12, Nhật Bản đã khánh thành JT-60SA - lò phản ứng nhiệt hạch thử nghiệm lớn nhất thế giới hiện nay. Công nghệ non trẻ này được giới chuyên gia kỳ vọng sẽ đáp ứng phần lớn nhu cầu năng lượng của con người trong tương lai.
Lò phản ứng hạt nhân lớn nhất châu Âu gặp sự cố
Nga xây dựng nhiều lò phản ứng hạt nhân nhất thế giới
Israel cảnh báo Bắc Gaza thành chiến trường; Hamas tấn công thành phố Israel đặt lò phản ứng hạt nhân
Hàn, Mỹ theo dõi chặt chẽ khả năng Triều Tiên tạm dừng lò phản ứng hạt nhân
Phát biểu tại lễ khánh thành, Phó Giám đốc dự án JT-60SA, ông Sam Davis cho biết đây là kết quả hợp tác giữa 500 nhà khoa học và kỹ sư cùng với hơn 70 công ty trên khắp Nhật Bản và châu Âu. Theo ông, hệ thống này sẽ đưa con người tiến gần hơn năng lượng nhiệt hạch.
Về phần mình, Ủy viên Liên minh châu Âu (EU) phụ trách lĩnh vực năng lượng, bà Kadri Simson đánh giá JT-60SA là lò tokamak tiên tiến nhất trên thế giới và gọi sự kiện trên là dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển năng lượng nhiệt hạch. Theo bà Simson, nhiệt hạch có tiềm năng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng sản lượng điện vào nửa sau của thế kỷ.
Khác với phản ứng phân hạch - kỹ thuật được sử dụng trong các nhà máy điện hạt nhân hiện nay, phản ứng nhiệt hạch là 2 hay nhiều hạt nhân nhẹ tổng hợp lại thành một hạt nhân nặng hơn. Những chuyên gia ủng hộ lò phản ứng nhiệt hạch cho rằng công nghệ này ít có nguy cơ gây ra sự cố hạt nhân như tại nhà máy Fukushima vào năm 2011, cũng như tạo ra ít chất thải phóng xạ hơn nhà máy điện hạt nhân hiện nay.
Mục đích xây dựng lò JT-60SA là kiểm tra tính khả thi của lò phản ứng nhiệt hạch này, theo đó có thể tạo ra nguồn năng lượng ròng an toàn và không phát thải khí carbon. Cỗ máy cao bằng tòa nhà 6 tầng nằm ở thành phố Naka, phía Bắc thủ đô Tokyo, được thiết kế để duy trì plasma nóng tới 200 triệu độ C trong khoảng 100 giây.
Đây là một dự án chung giữa Nhật Bản và EU và sẽ giúp mở đường cho lò phản ứng nhiệt hạch quốc tế khổng lồ đang xây dựng ở Pháp. Mục đích cuối cùng là nhằm chứng minh lò nhiệt hạch có thể tạo ra nhiều năng lượng hơn mức tiêu hao.
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)
